گروءته وابیدی زی ؛

http://www.akhbaar.org/wesima_articles/culture-20090204-63076.html

10/5/1387 , 17:48

  مهمترين عامل كم رنگ شدن زبان وهويت قوم لر نداشتن زبان نوشتاري منسجم ومكتوب است

خانم ری را عباسی شاعرخوب وبا احساس لرستانی است که صلح دوستی ازویژگی موجود در آثار اوست وبرگزاری جشنواره شعر صلح با حضورشاعران کشورهای مختلف جهان را درکارنامه خود دارد

»» تهديدات پيش روي وعوامل كم رنگ شدن اين زبان دربين قوم لر چيست؟

نداشتن زبان نوشتاري منسجم ورسم الخط وهمچنين كتابهاي مكتوب به زبان لري كه بسيار كم است ونبود آوا نگاري براي اين زبان كه غريبه پرستي وگرايش به زبان وفرهنگ هاي ديگر رادرخودداشته است عامل ديگر متفاوت بودن اعتقادات فرهنگي وقومي ادبيات و زبان گفتار در خانواده با زبان وفرهنگ حاكم بر محيط آموزشي است كه دربرابراين نوع تفاوت يك نوع برتري را پديدار ساخته وباعث بوجود آوردن تكليف خاصي  براي خانواده ها شده است كه از كودكي آموزش زبان فارسي رادر اولويت قرار داده وفرزندان را از زبان وفرهنگ بومي ولري خودجداكنند و همين روند نيزضعيف شدن زبان لري و منزوي كردن آن در اندازه يك لهجه رادرخودداشته وباعث طرد شدن عناصر بومي از ادبيات وفرهنگ قوم لرشده است.

»» مسئولان فرهنگي در مناطق بومي هميشه دردفاع ازروند كاري خود حفظ موقعيت هاي تاريخي مانند آثار باستاني  وتلاش در اين راستا را عنوان مي سازند ولي در عمل روزبه روزشاهد كم رنگي وضعيف شدن فرهنگ بومي هستيم عامل اين روند ازنظر شما چيست؟

 واقعيت اين است كه در عمل تلاشهاي واقعي براي حفظ زبان وفرهنگ لر وجودندارد وتاجائي كه پشتوانه ها ي زباني واصالتهاي قومي ضعيف شده وكارهاي انجام شده نيز بيشتر از يك وظيفه اداري نبوده است وآنچه كه از نظر من مهم است جاري ساختن زبان وفرهنگ بومي در ميان جامعه قومي وبومي است كه با مشاهده نوع پوشش ، شيوه رفتار وگفتار مردم جايگزيني واز بين رفتن زبان وفرهنگ بومي را شاهد نباشیم البته موقعيتهاي تاريخي به همه جهان تعلق داشته وحفظ آنها وظيفه همگان است و ولي آيا هنگامي كه رسانه اي مانند تلويزيون كه گستره زيادي دارد برنامه هاي توليدي آن به صورت آشكار سعي دربه شوخي گرفتن زبان وفرهنگ وتضعيف كردن آن دارند چه پيامدي مي توانددرخودداشته باشد وآيا به جريان سازي فرهنگي درراستا هويت قومي كمك مي كند ؟ ويقينا اينگونه نيست .

گروءته وابیده زی نه شریه ی ئلکتریکی مه ردومی لور

http://loor.ir

زبان مادري رو به فراموشي

زبان، پديده‌اي منحصربه‌فرد است كه روند تكامل انسان در جامعه توسط آن به نسل‌هاي بعد منتقل مي‌‌شود. اگر زبان از جامعه انساني گرفته شود، چرخه اجتماعي از حركت مي‌‌ايستد.زبان مادري در واقع بنياني است كه اغلب انسان‌ها از لحظه‌اي كه اولين نفس‌ها را مي‌‌كشند، شخصيت خود را بر مبناي آن پايه‌ريزي مي‌‌كنند. زبان چيزي است كه در تمام طول حيات با انسان همراه است و زبان مادري مكتبي است براي احترام به خود، تاريخ و فرهنگ.هيچ زباني فاقد تاريخ نيست. پيوند بين زبان مادري و چند زباني، به عنوان شعار روز جهاني زبان مادري در سال 2007 انتخاب شده است. با وجود اقدامات بهينه‌اي كه در بعضي از نقاط دنيا صورت گرفته، امروزه چند زبانگي بيش از آن‌كه يك واقعيت باشد، يك ايده‌آل است.برنامه امسال روز جهاني زبان مادري يونسكو به تدوين راهبردهاي زباني ملي و منطقه‌اي با هدف ساختن محيطي سازگار براي تمام زبان‌هاي دنيا بود. اين سازمان سيستم آموزشي چند زبانه (استفاده از زبان مادري در امر آموزش) را رمز پايداري زبان‌هاي مادري دانسته و استفاده از اين سيستم را به كليه كشورهاي چند زبانه توصيه كرد.

زبان مادري در ايران
احترام به زبان مادري و حق آموزش آن در قوانين و مقررات ايران جزو بديهيات و مسلمات حقوق ايران به شمار مي‌‌آيد به طوري كه قسمت اخير اصل پانزده قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران به طور كاملا شفاف و صريح در اين خصوص آوردخ است: «استفاده از زبان‌هاي محلي و قومي در مطبوعات و رسانه‌هاي گروهي و تدريس ادبيات آنها در مدارس در كنار زبان فارسي آزاد است.» همچنين اصول 19، 22 و 23 اين قانون با اشاره به برابري و هرگونه عدم تبعيض اجتماعي، فرهنگي و غيره به نوعي ديگر اين حق مسلم بشري را مورد شناسايي قرار داده است.

زبان مادري در حال نابودي
ما، زبان مادري را از پدر، مادر و نزديكان‌مان فرامي‌گيريم. براساس تحقيقات به عمل آمده هر انسان از دوران جنيني با زبان مادري آشنا شده و بعد از تولد، به هنگام شنيدن اين زبان عكس‌العمل نشان داده و بدان گوش فرا مي‌‌دهد. در طول زمان هر انساني با زبان مادري خود آشنا شده و آن را تكرار مي كند.مردم جهان تقريبا به شش هزار زبان گوناگون گفتگو مي‌‌كنند كه هركدام به عنوان خزينه فرهنگي ملتشان محسوب مي‌‌شود اما بنا به دلايل تاريخي يا محروميت‌هاي اجتماعي و سياسي مختلف، بسياري از اين زبان‌ها در معرض نابودي قرار گرفته‌اند.
طبق اعلام سازمان ملل از بين بيش از هفت هزار زبان موجود در جهان، بيش از سه هزار و پانصد زبان در شرف نابودي و فراموشي هستند.از اين رو يونسكو از دولت‌ها، سازمان‌هاي  وابسته به سازمان ملل، نهادهاي حقوقي و اجتماعي و سازمان‌هاي فرهنگي و انجمن‌هاي علمي خواست تا با تلاش خود تمامي زبان‌هاي جهان به ويژه‌ آنهايي را كه در معرض نابودي هستند، حفظ كنند.

     گروءته وابیده زی:

 (خانواده سبز    http://ksabz.ir )

غه زه لي زي ئه همه د  ئه نساري فه ءلیاني:

تِشکي روزي دل وه دیداري تو سیروانیبوو

مِن دليِ هه ر کي نِشـه ءسی وو ده پیروانیبوو

جه نگه ل و ده شت وبیابوون وه تو ئینازن و به س

تو نـه خِی ریشه ی نارنج ،وه گیروانیبوو

زه وق وئيساس نه بوو شءر و غه زه ل یه ءني هیچ

پوخته ني نوون بدونيِ ته ش و تیروانــیـبوو

تا گول و سه وزي و بابینه ئه زیزن ته ی دل

خار و خاروشتور و خه رزه ءله ئه میروانیبوو

رووم وابیده ن وه مـن کاري دلوم ئه سلا نیی

ئاهوويی ده شتي تو سي توءمه ئه سیروانیبوو

ئوونگـه لـي نه ونسـن ¸ئیگوم کي به له د بوون ئه سلا

گامووه ی گورگ ¸مسي نه بده ی شیروانیبوو

ره سم زه ربولمه سه لي  دیري و دووسي ئه مما

هه رکي ئشنـه ختي  تـونه¸سه ختشي دیروانیبوو

گروءته وابيدي زي سايتي (لوءره لي نوورابادي مه مه سه ني):http://choobineh.ir

گروءته وابیده زي نه شريه ی ئلكتريكي لوور:

http://loor.ir

 

نه قشی وارينه

منی ديواری قه فه س بي هوشه دوون سه ر مه زه نيت

يو نه په روازی وه من كونجی قَه فه س په ر مه زه نيت

ده وری په ي جاده  مه پيچيت مسی مارو هه في

يهءني ايته وري وه  سه ری هه رخه ته چه مبه ر مه زه نيت

هه رپه رنده ي يه سداي داره كی مه خسووسی خوشی

خه ندسه نی كه وگه وه  قه َدی جيقَه يِ شه وپر مه زه نيت

ئه ر کی  به نديری به هاريت و وه دينی سوءل و سه فا

تيره كری بالیِ په ره ستوو وو كَه مووته ر مه زه نيت

ئشقی ، مهءسوومی وه بازي مه گريتِش ئومروو

هه ي وه په سی سه ر وه ری په ءليشْ وه خه نجه ر مه زه نيت

ئه و وه گولی تازه شكوفتَه ئه گَه نيديتْ مه ديت

دهءسی كه مْ وه زری لالَه يِ په ر په رمه زه نيت

پا كه ني كرده نی هه ر باغه به هوونه مه كونيت

تيشه منْ ريشه ي نارنج و ده بي تَه ر مه زه نيت

ئاخو به لگ ئيخه ری تاريخ و وه ره ق ري وايبوو

نه قشی وارينه وه من سهءفه ی ي ده فته ر مه زه نيت

ئه نساري  فهءلیاني

شائری سه ردیاری وولاتی لورستانی جنووبي - شهءری نوورابادی مه مه سه ني

گروءته وابیده زی وبلاگی:

     www.noorabademamasani.blogfa.com

لری، فرهنگی ناشناخته

هرچند که آداب و رسوم ، هنر، لباس و سایر خصایص فرهنگ قومی ، می توانند قسمتی از مشخصه های هویت یک ملت باشند را حفظ کنند، اما این زبان است که زمینه ساز حفظ و تداوم یا حتی ایجاد ملتی باشد. اگر امروز معدود اندیشمندان و لُرپژوهان در پی رهیافتی به ماهیتی ساختاری جامعه لُر و خصایص  فرهنگی گذشته و امروز آن هستند، باید برای دستیابی به مطالبی اندک در لابلای کتابها و جزوات سیاحان و مستشاران غربی به کنکاش بپردازند و در صدد جمع آوری و شناخت هویت لر ها اقدام نمایند. گذشتگان ملت لر، همیشه سعی در حفظ روایات و داستان ها ، وقایع و رویدادهای سرزمینی و قبیله ای خود به شکل سینه به سینه بوده اند، اما بدلیل عدم وجود نگارش در سده های گذشته ، تاریخ، اندیشه و هویت این مردم در گرته ای از غبار پوشیده شده و فقط با ژرف نگری و تحمل و تعمق در نوشته های پراکنده دیگران می توان دریچه ای برآن گشود. اگر امروزه به دلیل عدم آگاهی از همبستگی فرهنگی و ملی لرها می بایست در مناطق مختلف آن به دنبال تشابهات زبانی و قومی باشیم فقط به خاطر فقر فرهنگ غیر مکتوب ماست. در این مورد میتوان بر جمله ی «لرد کروزن» استناد کرد که: « لُـرها معمای تاریخند!» ضعف در نگارش فرهنگ ملی ما براستی ضعف در نگارش فرهنگ سیاسی ، اقتصادی، اجتماعی، هنری و غیره ی این ملت است ؛ پس برماست که در مکتوب نمودن فرهنگ خود بکوشیم. مکتوب نمودن فرهنگ لری قطعاً منجر به توسعه و پیشرفت هنر، ادبیات، مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و در یک کلام باور کردن اندیشه ی جمعی لرهاست. و چون لرستان تنها یک استان نیست بارور نمودن اندیشه ی جمعی بارور نمودن اندیشه ی یک ملت است؛ ملتی به نام لُر

 گروءته وابیدی زی :

http://balageryveh.blogfa.com/

تيه كال  وا تيه لي  نيمه خومار    ئوومه     ره سي                            

كل بزه ن شيته و شه يپور كي يار ئوومه      ره سي

شيوه ن و ناله نه ول   كون  ده      مجالش     رهءتي                          

سي خودا شوكر كي من فه سلي به هار  ئوومه ره سي